Polskie Normy po polsku

Polskie Normy po polsku

Poprawnego i skutecznego stosowania norm, w tym także ich przywoływania w ustawach, można oczekiwać tylko wtedy, gdy są one dostępne w języku polskim. Polskie Normy,  specyfikacje techniczne oraz inne dokumenty normalizacyjne powstają , niemal wyłącznie, w europejskich komitetach normalizacyjnych CEN, CENELEC i ETSI oraz w międzynarodowych organizacjach normalizacyjnych ISO i IEC. Są one opracowywane i publikowane w języku angielskim. Tylko nieliczne z aktualnych norm zostały przetłumaczone i opublikowane przez PKN w języku polskim. Główną przyczyną takiego stanu jest brak funduszy na tłumaczenie i publikację norm.

Ustawa o normalizacji  z dnia 12 września 2002 r. (Dz. U. Nr 169, poz. 1386)  w jej art. 1 stwierdza, że: „Ustawa określa podstawowe cele i zasady normalizacji oraz jej organizację i finansowanie”. Niestety, w ustawie tej nie ma ani słowa o finansowaniu prac normalizacyjnych. Powołany tą ustawą Polski Komitet Normalizacyjny jest państwową jednostką organizacyjną, działającą w ramach przyznawanego jej budżetu.

Ze względu na ograniczenia finansowe PKN zamawia i opłaca tłumaczenie tylko nielicznych norm. Pozostałe normy mogą być tłumaczone i wydawane przez PKN, ale już na koszt zainteresowanych użytkowników, którzy, jeżeli chcą normy stosować, to muszą je jeszcze w PKN kupić. Jest to zgodne z ogólnie przyjętymi w UE i na świecie zasadami,  mówiącymi że normy są opracowywane przez tych, którym są one potrzebne i na ich koszt.

Sprawnie i szybko tłumaczone oraz publikowane są normy, które są podstawą popularnych szkoleń oraz programów certyfikacji. Koszty tłumaczenia i publikacji niektórych norm są także finansowane przez branżowe organizacje biznesowe. Ciągle jednak bez tłumaczenia  pozostaje zdecydowana większość norm, także tych zharmonizowanych, co znacznie ogranicza ich praktyczne wykorzystanie.

Całkowity koszt opracowania polskiej wersji normy europejskiej lub międzynarodowej wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, w wyjątkowych przypadkach nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Przedsiębiorcy, także ci zainteresowani stosowaniem norm,  nie chcą lub nawet nie mogą ponosić takich kosztów. Zwykle pada wtedy pytanie: a dlaczego to właśnie ja mam płacić za tłumaczenie skoro będą z niego korzystali również inni, także moi konkurenci. Często użytkownicy sami tłumaczą istotne dla nich dokumenty lub ich fragmenty co jednak nie chroni ich przed błędami w interpretacji nie zawsze jednoznacznych zapisów normatywnych.

Korzystaniem z poszczególnych norm jest zwykle zainteresowana większa grupa użytkowników, którzy wspólnymi siłami bez trudu mogliby pokryć koszty ich tłumaczenia i publikacji przez  PKN.

Uważamy, że w obecnej sytuacji prawnej i finansowej, tylko takie kooperatywne działanie może przyczynić do zwiększenia liczby norm europejskich i międzynarodowych, publikowanych przez PKN w polskiej wersji językowej.

W tym celu, Stowarzyszenie NOWACERT, jako organizacja non-for-profit, tworzy system „Normy po polsku”, wspólnego, składkowego finansowania prac normalizacyjnych. Sposób działania tego systemu jest następujący:

  1. Każda osoba fizyczna lub prawna może zgłosić do Stowarzyszenia NOWACERT potrzebę przetłumaczenia i wydania normy lub innego dokumentu normatywnego opublikowanego przez europejskie lub międzynarodowe organizacje normalizacyjne. Zgłoszenie powinno być przesłane na adres biuro@nowacert.org lub listownie.

  2. Zgłoszeniu powinno towarzyszyć przekazanie na konto Stowarzyszenia NOWACERT w mBank Nr 10 1140 2004 0000 3702 7602 9539 darowizny z zaznaczeniem celu na jaki jest ona przeznaczona.

  3. Wpłyniecie zgłoszenia i darowizny otwiera proces prac nad lokalizacją normy. NOWACERT, w porozumieniu z PKN, określa koszt tłumaczenia i publikacji normy.

  4. Na stronie Stowarzyszenia NOWACERT (nowacert.org ) publikowany jest tytuł dokumentu, który ma być tłumaczony, całkowity koszt opracowania oraz aktualna suma darowizn otrzymanych na rzecz tej publikacji. Na wyraźne życzenie darczyńcy może być publikowana jego nazwa.

  5. Wszyscy zainteresowaniu publikacją normy lub specyfikacji technicznej, zarówno osoby fizyczne jaki prawne, mogą przekazywać na ten cel darowizny o dowolnej wysokości. Po zebraniu niezbędnej kwoty inicjowane jest tłumaczenie dokumentu normalizacyjnego oraz zostaje zawarta z PKN umowa o jego publikację.

  6. Na stronie nowacert.org publikowana jest informacja o zakończeniu zbiórki pieniędzy na publikację polskiej wersji danej normy.

  7. Na zlecenie NOWACERT opracowywane jest tłumaczenie dokumentu zgodnie z wymaganiami PKN.

  8. Po przekazaniu projektu polskiej wersji dokumentu do PKN i zapłaceniu PKN kwoty umownej procedura zostaje zakończona. Informacja o przekazaniu dokumentu do PKN jest publikowana na stronie Stowarzyszenia NOWACERT

  9. Darowizny powinny być przekazywane na konto Stowarzyszenia NOWACERT w mBanku o numerze 10 1140 2004 0000 3702 7602 9539. Nie przyjmujemy darowizn w gotówce

  10. Każdy przelew powinien zawierać jedną z następujących informacji o jego

         przeznaczeniu:

         -darowizna dla NOWACERT – tłumaczenie normy (numer normy)

        -darowizna dla NOWACERT – prace normalizacyjne

       -darowizna dla NOWACERT

  1. Oczekujemy darowizn głównie od przedsiębiorstw, instytucji i organizacji. Dla zachęcenia także osób fizycznych, proponujemy przyjęcie wartości podstawowej „ cegiełki” darowizny o wartości 100zł. Zachęcamy, szczególnie przedsiębiorstwa, do wpłacania wielokrotności tej kwoty.

  2. Darowizny przekazane Stowarzyszeniu NOWACERT można odliczyć od przychodu. Dotyczy to zarówno osób fizycznych jak i prawnych.