STOWARZYSZENIE EKSPERTÓW NORMALIZACJI, WALIDACJI I CERTYFIKACJI

Kwalifikacje

Europejska Rama Kwalifikacji EQF

Systemy kształcenia, zarówno ogólnego jak i zawodowego, działające w poszczególnych krajach europejskich, są bardzo zróżnicowane, mają odmienną liczbę poziomów i nadawanych tytułów zawodowych. Uczymy się praktycznie przez całe życie. Wykształcenie formalne jest uzupełniane różnymi formami kształcenia nieformalnego i pozaformalnego na różnych kursach, poprzez doświadczenie praktyczne , samokształcenie itd. Podejmując pracę w innym kraju ale nawet w swoim własnym, często trudno jest się w pełni wykazać posiadanymi kwalifikacjami.

Europejska Rama Kwalifikacji EQF (European Qualifications Framework) umożliwia porównywanie kwalifikacji nadawanych w poszczególnych krajach Unii Europejskiej. Poziomy kwalifikacji określono za pomocą charakterystyk efektów uczenia się (deskryptorów) ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności oraz kompetencji. Nie zależą one od czasu trwania edukacji, miejsca ani nawet instytucji kształcącej ale od efektów kształcenia.

Europejska Rama Kwalifikacji  ma osiem poziomów.
Każdy z krajów Unii Europejskiej posiada swój własny, narodowy system edukacji oraz wwłasne ramy kwalifikacji. Niektóre z nich są znacznie starsze od EQF i mają np. wiekszą liczbę poziomów jednak wszystkie one posiadają jednoznaczne odniesienia do osmiu poziomów Europejskiej Ramy Kwalifikacji.

Podobne systemy, których podstawą jest ocena efektów kształcenia, istnieją także w wielu krajach pozaeuropejskich

Polski system kwalifikacji

Polski system kwalifikacji został wprowadzony ustawą o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz.U. z 2016r. poz. 64). Obejmuje on wszystkie kwalifikacje nadawane (formalnie potwierdzane) w Polsce. Centralnym elementem ZSK jest Polska Rama Kwalifikacji. Podobnie jak Europejska Rama Kwalifikacji EQF obejmuje ona osiem poziomów kwalifikacji, jednak w porównaniu z EQF jest bardziej rozbudowana i dopasowana do krajowych realiów i doświadczeń.

Zgodnie z ustawą, ogólne charakterystyki efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach Polskiej Ramy Kwalifikacji obejmują:

1) uniwersalne charakterystyki poziomów 1–8 pierwszego stopnia;

2) charakterystyki poziomów 1–8 drugiego stopnia stanowiące rozwinięcie uniwersalnych charakterystyk pierwszego stopnia, które obejmują:

a) charakterystyki poziomów 1–4 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze ogólnym uzyskiwanych w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej oraz uczenia się nieformalnego,

b) charakterystykę poziomu 5 drugiego stopnia typową dla kwalifikacji uzyskiwanych po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4,

c)  charakterystyki poziomów 6–8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji uzyskiwanych w ramach szkolnictwa wyższego po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4,

3. charakterystyki poziomów 1–8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze zawodowym uzyskiwanych w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej oraz nieformalnego uczenia się.

Ustawa definiuje kilka rodzajów kwalifikacji:

– kwalifikacje pełne – kwalifikacje, które są nadawane wyłącznie w ramach systemu oświaty po ukończeniu określonych etapów kształcenia oraz kwalifikacje pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia nadawane  w szkolnictwie wyższym;

– kwalifikacje cząstkowe – kwalifikację w zawodzie, kwalifikacje potwierdzone dyplomami mistrza i świadectwami czeladniczymi ; kwalifikacje nadawane po ukończeniu studiów podyplomowych, kwalifikacje uregulowane i kwalifikacje rynkowe

–  kwalifikacje rynkowe – kwalifikacje nieuregulowane przepisami prawa, których nadawanie odbywa się na zasadzie swobody działalności gospodarczej;

–  kwalifikacje uregulowane – kwalifikacje ustanowione odrębnymi przepisami, których nadawanie odbywa się na zasadach określonych w tych przepisach, z wyłączeniem kwalifikacji nadawanych w systemie oświaty i  systemie szkolnictwa wyższego;

Sektorowe ramy kwalifikacji 

W dużych branżach i sektorach rynku istnieją dziesiątki kwalifikacji różniących się nie tylko poziomem edukacji ogólnej i zawodowej ich posiadaczy ale także stosowanymi tytułami, dyplomami, systemami szkoleń  itd. Celem europejskiego systemu EQF, a za nim także krajowego systemu kwalifikacji, jest nie tylko oparcie się przy nadawaniu kwalifikacji na rzeczywistych i wymiernych rezultatach kształcenia ale także zapewnienie porównywalności kwalifikacji nadawanych nie tylko w kraju ale także w całej Europie.

Walidacja wiedzy, umiejętności oraz kompetencji specjalistów oraz wydawanie im certyfikatów odbywa się na podstawie opisów poszczególnych kwalifikacji. Zawierają one możliwie dokładne a zarazem bezstronne charakterystyki oczekiwanych rezultatów kształcenia. Są to dokumenty złożone i obszerne co wyraźnie kontrastuje z ogólnikowością  uniwersalnych charakterystyk kwalifikacji pierwszego stopnia, lecz także z zawartością charakterystyk drugiego stopnia, typowych  dla kwalifikacji o charakterze zawodowym.

Sektorowe ramy kwalifikacji są stopniem pośrednim pomiędzy ogólnikowymi charakterystykami a szczegółowymi opisami kwalifikacji. Mają także na celu uporządkowanie nomenklatury nadawanych kwalifikacji oraz wskazanie ich poziomów.

Poza krajowymi ramami sektorowymi w niektórych branżach powstały także europejskie, sektorowe ramy kwalifikacji. Umożliwiają one dokładniejsze rozpoznawanie i porównywanie kwalifikacji nadawanych w różnych krajach.

Empty section. Edit page to add content here.
Empty section. Edit page to add content here.